ಕೋಪ, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಶರಣಾಗತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ದಿವ್ಯ ಕಥೆ
ಪಾಂಡವರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷಿತ ಮಹಾರಾಜನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ನ್ಯಾಯಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಅರ್ಜುನನ ಮೊಮ್ಮಗ ಹಾಗೂ ಅಭಿಮನ್ಯುವಿನ ಪುತ್ರ. ಅವನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಲಿಯುಗ ಆರಂಭವಾದ ಬಳಿಕವೂ ಕಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೋರಲು ಹೆದರಿದ ಕಾಲ ಅದು. ಆದರೆ ದೈವ ಇಚ್ಛೆಯ ಮುಂದೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೆಲುವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಥೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪರಿಚಯ
ಒಮ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷಿತ ಮಹಾರಾಜನು ಬೇಟೆಗೆ ತೆರಳಿದನು. ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ದೂರವಾಯಿತು. ಬಿಸಿಲು, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಶಮೀಕ ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮ ಕಾಣಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಗಾಢ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದರು.
ಮುಖ್ಯ ಕಥೆ
ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಶಮೀಕ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತಾನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದ ಮೃಗದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಋಷಿಗಳು ಅಸಂಪ್ರಜ್ಞಾತ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ರಾಜನಿಗೆ ಇದು ಅವಮಾನವಾಗಿ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಕೋಪದಿಂದ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸತ್ತ ಹಾವನ್ನು ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಎತ್ತಿ ಋಷಿಗಳ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಹಾಕಿದನು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದನು.
ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಬಳಿಕ ಶಮೀಕ ಋಷಿಗಳ ಪುತ್ರ ಶೃಂಗಿ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಹಾವು ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತನಾದನು. “ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಋಷಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿದ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಇಂದಿನಿಂದ ಏಳು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಕ ಸರ್ಪದ ಕಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಯಲಿ” ಎಂದು ಶಾಪ ನೀಡಿದನು.
ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಶಮೀಕ ಋಷಿಗಳು ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿದು ದುಃಖಪಟ್ಟರು. “ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಕೋಪ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮದಿಂದ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನಿಗೆ ಶಾಪ ಕೊಡುವುದು ತಪ್ಪು” ಎಂದು ಮಗನಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದರು. ಕೋಪವು ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ನಂತರ ಗೌರಮುಖ ಎಂಬ ಶಿಷ್ಯನ ಮೂಲಕ ಶಾಪದ ವಿಷಯ ಪರೀಕ್ಷಿತನಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಪರೀಕ್ಷಿತನು ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವು ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. “ನಾನು ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟೆ” ಎಂಬ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಾಡತೊಡಗಿತು. ಅವನು ಜೀವಭಯಕ್ಕಿಂತ ಪಾಪದ ನೋವಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಪಟ್ಟನು.
ತಕ್ಷಕನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗಂಗೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭದ್ರ ಭವನ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂತ್ರ, ತಂತ್ರ, ಔಷಧಿಗಳ ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೈವ ವಿಧಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶುಕಾಚಾರ್ಯರು ಬಂದು ಪರೀಕ್ಷಿತನಿಗೆ ಭಾಗವತ ಕಥೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು. ರಾಜನು ಲೋಕದ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದನು.
ಏಳನೇ ದಿನ ತಕ್ಷಕನು ಋಷಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸರ್ಪಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಒಂದು ಹಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಹುಳದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ತಕ್ಷಕನು ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಭೀಕರ ಸರ್ಪ ರೂಪ ತಾಳಿ ವಿಷ ಉಗುಳಿದನು. ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆ ಬೆಂಕಿಗಾಹುತಿಯಾಯಿತು. ಪರೀಕ್ಷಿತ ಮಹಾರಾಜನು ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದನು.
ಆದರೆ ಭಾಗವತದ ಪ್ರಕಾರ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಭಗವಂತನ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲೇ ಲೀನನಾಗಿದ್ದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಭಗವಂತನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಆತ್ಮೀಯ ಸಂದೇಶ
ಈ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ:
- ಕೋಪವು ಮನುಷ್ಯನ ಪುಣ್ಯವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲದು.
- ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಜವಾದ ಆಭರಣಗಳು.
- ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಜೀವನವೇ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ರಕ್ಷೆ.
- ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಸ್ಮರಣೆ ಮೋಕ್ಷದ ದಾರಿ.
ಸಮಾರೋಪ
ಪರೀಕ್ಷಿತ ಮಹಾರಾಜನ ಕಥೆ ಕೇವಲ ಶಾಪ ಮತ್ತು ಸರ್ಪದ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಅಹಂಕಾರ, ಕೋಪ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಶರಣಾಗತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ದಿವ್ಯ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮದಿಂದ ಬದುಕಿದವನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಗವಂತನನ್ನೇ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಶಾಶ್ವತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ಕಥೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
🙏 “ಕೋಪವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನೇ ನಿಜವಾದ ವಿಜಯಿ; ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದವನೇ ನಿಜವಾದ ಮುಕ್ತನು.”